Şimdi Arayın:
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Mavi Kart sahipleri ve yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’ye yabancı plakalı araçlarıyla giriş yapmaları belirli şartlara tabidir. Özellikle aracın Türkiye’de kalabileceği süre, kimlerin aracı kullanabileceği ve gümrük mevzuatına aykırı işlemlerin sonuçları uygulamada en çok merak edilen konular arasında yer almaktadır.
Bu yazıda, yabancı plakalı araçların Türkiye’de kullanımına ilişkin temel kurallar genel hatlarıyla ele alınmaktadır.
Yabancı Plakalı Araç Türkiye’ye Kimler Getirebilir?
Yabancı plakalı bir taşıtın Türkiye’ye geçici ithalat kapsamında getirilebilmesi için öncelikle taşıtı getirecek kişinin yurt dışında yerleşik sayılması gerekir. Gümrük mevzuatında yurt dışında yerleşiklik şartı, kural olarak kişinin son bir yıl içerisinde en az 185 gün fiilen yurt dışında bulunması esasına göre değerlendirilmektedir.
Ayrıca, taşıtın da ilgili kişinin yerleşik olduğu ülkede kayıtlı olması ve geçici ithalat şartlarını taşıması gerekmektedir.
Yabancı Plakalı Araç Türkiye’de Ne Kadar Süre Kalabilir?
Türkiye’de yabancı plakalı araçların kalış süresi, aracı getiren kişinin hukuki statüsüne göre değişebilmektedir.
Örneğin;
- Yurt dışında yerleşik Türk vatandaşları ve belirli şartları sağlayan Mavi Kart sahipleri bakımından daha uzun süreli kullanım imkânı tanınabilmektedir.
- Oturma izni bulunmayan yabancı ziyaretçiler açısından ise daha kısa süreler uygulanmaktadır.
- Bazı özel durumlarda (kiralık araçlar, şirket araçları veya vekâletle getirilen taşıtlar gibi) farklı süre ve şartlar söz konusu olabilmektedir.
Bu nedenle, Türkiye’ye giriş yapılmadan önce güncel mevzuata göre taşıta verilecek sürenin kontrol edilmesi önemlidir.
Yabancı Plakalı Aracı Herkes Kullanabilir mi?
Hayır.
Yabancı plakalı araçların Türkiye’de kimler tarafından kullanılabileceği gümrük mevzuatı ile sınırlandırılmıştır. Aracın, mevzuatta izin verilen kişiler dışında kullanılması hâlinde idari yaptırımlar uygulanabilmekte ve bazı durumlarda taşıt hakkında gümrük işlemleri başlatılabilmektedir.
Bu nedenle, yabancı plakalı aracın aile bireyleri veya üçüncü kişiler tarafından kullanılmasının hukuki sonuçları önceden değerlendirilmelidir.
Süre Aşımı Hâlinde Ne Olur?
Yabancı plakalı aracın Türkiye’de kendisine tanınan süreden daha uzun süre kalması, gümrük mevzuatı bakımından yaptırım doğurabilir.
Süre aşımının niteliğine ve süresine göre;
- idari para cezası uygulanması,
- gümrük işlemlerinin başlatılması,
- taşıt hakkında muhafaza tedbirlerinin uygulanması,
- bazı hâllerde gümrük vergilerine ilişkin yaptırımların gündeme gelmesi
mümkündür.
Bu nedenle, taşıta tanınan sürenin dikkatle takip edilmesi ve gerekli hâllerde gümrük idaresine zamanında başvurulması büyük önem taşımaktadır.
Araç Türkiye’de Bırakılarak Yurt Dışına Çıkılabilir mi?
Yabancı plakalı aracın Türkiye’de bırakılarak araç sahibi tarafından yurt dışına çıkılması, gümrük mevzuatında belirli usullere bağlanmıştır.
Bu işlemlerin gerekli bildirimler yapılmaksızın gerçekleştirilmesi hâlinde idari yaptırımlar söz konusu olabileceğinden, seyahat planı yapılmadan önce güncel uygulamanın ilgili gümrük idaresinden veya Ticaret Bakanlığının resmî kaynaklarından öğrenilmesi tavsiye edilmektedir.
Yabancı Plakalı Araç Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Hak kaybı yaşamamak adına aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi faydalı olacaktır:
- Türkiye’ye girişten önce yurt dışında yerleşiklik şartının sağlanıp sağlanmadığını kontrol edin.
- Araca tanınan kalış süresini takip edin.
- Aracın kimler tarafından kullanılabileceğine ilişkin kurallara uyun.
- Süre uzatımı veya özel durumlarda gümrük idaresine zamanında başvuruda bulunun.
- Güncel mevzuat değişikliklerini resmî kaynaklardan takip edin.
Sonuç
Yabancı plakalı araçların Türkiye’de kullanımı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile ilgili ikincil mevzuat kapsamında ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Özellikle yurt dışında yerleşiklik şartı, araç kullanım yetkisi ve Türkiye’de kalış süresi uygulamada en fazla uyuşmazlığa neden olan konular arasında yer almaktadır.
Her somut olayın kendine özgü özellikleri bulunabileceğinden, yabancı plakalı araçlarla ilgili hukuki sorunlarda güncel mevzuatın dikkate alınması ve gerektiğinde uzman hukuki destek alınması hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Avukat Anıl AYAN.